خبرنگار و گزارشگر اجتماعی

یادداشت ها ،گزارش ها ،عکس ها و مقالات درج شده در نشریات و خبرگزاری ها

نگاهى به صفحات اجتماعى روزنامه ها
نویسنده : علی البرزی - ساعت ۸:۳۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٥ امرداد ۱۳۸۸
 

گمشده در هیاهوى تبلیغات

"على البرزى" روزنامه جوان ۵/۵/١٣٨٨
هر روز صبح وقتى صفحات روزنامه را ورق مى زنیم؛ مطالب، گزارش ها، مقالات و اخبار مختلف و متنوعى در زمینه هاى فرهنگى، اجتماعى، سیاسى، ورزشى و علمى از جلوى چشمانمان مى گذرد؛ تیتر هاى ریز و درشت با فونت هاى مختلف، عکس ها، خبرها و مطالبى که به دنبال انتقال یک پیام خاص به مخاطبان هستند.
در بین صفحات مختلف یک روزنامه صفحه حوادث، سیاسى، اجتماعى و ورزشى از مخاطبان بیشترى برخوردار است. بعضى از افراد صفحه حوادث را به خاطر پرداختن به موضوعات حادثه اى، قتل و جنایت یا تصادفات براى مطالعه انتخاب مى کنند. صفحات ورزشى هم که علاقه مندان خاص خود را دارد و به قول معروف پرحاشیه ترین صفحه یک روزنامه مى تواند صفحه ورزشى باشد، چرا که فوتبال و روزنامه ها ارتباط تنگاتنگى با هم دارند.

 

صفحات اجتماعى رو به فراموشى
همه مى دانیم که زندگى روزمره ما انسان ها با حوادث مختلفى مواجه است؛ هر روز در جامعه اتفاقات کوچک و بزرگى به وقوع مى پیوندد که به  نوعى با زندگى اکثر افراد جامعه سر و کار دارد. از اجراى طرح امنیت اجتماعى گرفته تا پرداخت وام ازدواج به جوانان و ... مسائل مختلفى است که همه ما را به نوعى با خود درگیر مى کند.
اما متاسفانه در سال هاى اخیر با وجود افزایش رویکرد جامعه محور روزنامه ها و تغییرات اساسى شاهد نوعى بى توجهى به صفحات اجتماعى در برخى از روزنامه ها بوده ایم.
تعدادى از روزنامه ها همانند کیهان، رسالت و... متاسفانه با این مشکل مواجه هستند و صفحات اجتماعى این روزنامه  ها آنچنان که باید به مسائل روز، اخبار، تحلیل ها و گزارشات اجتماعى نمى پردازند. از طرفى برخى از روزنامه  ها همانند جام جم و چند هفته نامه که رویکرد اجتماع محور را در دستور کار خود قرار داده اند به صورت مداوم و پیگیر موضوعات اجتماعى را پیگیرى نمى کنند و پرونده یک موضوع و یا خبر را در حد یک گزارش  مى بندند و از ارائه اطلاعات بیشتر به مخاطبان پرهیز مى کنند.


گمشده در هیاهوى تبلیغات
متاسفانه این مشکل در برخى از موارد دو  چندان مى شود و آن هم زمانى است که صفحات اجتماعى مظلوم ترین صفحه روزنامه از نظر مطالب مى شوند و قسمت زیادى از یک صفحه اجتماعى را تبلیغات مختلف در برمى گیرد. دکتر روح الله احمد زاده، استاد ارتباطات و رئیس اسبق دانشکده خبر با اشاره به این مطلب که امروزه صفحات اجتماعى در هیاهوى تبلیغات و سیاست هاى رسانه ها کمرنگ تر از گذشته شده اند، مى افزاید: صفحات اجتماعى را باید از منظر جامع شناختى و مسائل کلان اجتماعى نگاه کرد، چرا که صفحه اجتماعى مسائلى را انعکاس مى دهد که با زندگى روزمره مردم سر و کار دارد و در بعضى از موارد هم مى تواند اثرگذار باشد.
این استاد ارتباطات در ادامه با اشاره به این مطلب که امروزه در مباحث جامع شناسى و ارتباطات، استفاده از سرمایه هاى اجتماعى در کنار سرمایه هاى اقتصادى و انسانى مطرح است، گفت: رسانه ها به عنوان مکانیزم بهره بردارى از سرمایه هاى اجتماعى نقش سازنده اى دارند.احمد زاده معتقد است سرمایه  اجتماعى داراى شاخه هاى مهمى از جمله اعتماد عمومى، امید به آینده، همنوایى اجتماعى، جرم گریزى و هنجارگریزى است که هر کدام از این شاخص ها مى تواند جایگاه ویژه اى در صفحات اجتماعى یک روزنامه داشته باشد و مسائل روز با توجه به این شاخص ها مورد ارزیابى رسانه ها قرار گیرد.
رئیس اسبق دانشکده خبر در ادامه با اشاره به این مطلب که امروزه روزنامه ها دچار آفت سیاست زدگى شد ه اند، افزود: اولویت قراردادن مسائل سیاسى و عدم توجه کافى به مسائل اجتماعى ضربات جبران ناپذیرى بر پیکره اطلاع رسانى وارد کرده است.


صفحه اجتماعى افراط یا تفریط
دکتر احمد زاده در ادامه با بیان این مطلب که صفحات اجتماعى به نوعى دچار افراط و تفریط رسانه اى شده اند، مى گوید: در رسانه هاى اصلاح طلب به مسائل اجتماعى از زاویه دید سیاسى نگریسته مى شود و نوعى بدبینى در انعکاس واقعیت هاى اجتماع وجود دارد اما در یک طرف دیگر رسانه  هاى همسو با دولت با یک نگاه به کلى مثبت به صفحات اجتماعى دچار نوعى تفریط در انعکاس اخبار مى شوند که هر دو حالت مى تواند براى یک  رسانه و روزنامه، آفت بزرگى باشد.


صفحه اجتماعى از دیدگاه دبیران اجتماعى
اما دبیران سرویس اجتماعى در مورد این صفحه و صفحات اجتماعى روزنامه خود چه مى گویند؟ به سراغ دو دبیر اجتماعى از دو روزنامه متفاوت مى رویم؛ متفاوت از این نظر که یکى حامى دولت و دیگرى منتقد دولت است .
مریم خرسند، دبیر اجتماعى روزنامه اعتماد با بیان این مطلب که سیاست هاى اجرایى یک روزنامه و نگرش هاى مدیر مسؤول آن مى تواند نقش زیادى در کیفیت و کمیت یک صفحه اجتماعى داشته باشد، مى گوید: متاسفانه برخى از روزنامه ها فقط براى اهداف سیاسى و افراد خاص منتشر مى شوند که این موضوع ضربات جبران ناپذیرى بر پیکر ه روزنامه ها وارد مى کند.
دبیر اجتماعى روزنامه اعتماد در ادامه با اشاره به این مطلب که روزنامه اعتماد در بخش اجتماعى مظلوم واقع شده است، مى گوید: متاسفانه در اکثر برنامه هاى سازمان هاى وابسته به دولت ، روزنامه اعتماد براى پوشش خبرى دعوت نمى شود که این موضوع مى تواند یکى از آفت هاى بزرگ صفحه اجتماعى یک روزنامه باشد.
خرسند در ادامه با بیان این مطلب که در روزنامه اعتماد گزارش خبرى- تحلیلى از موضوعات اجتماعى کار مى شود، مى گوید: براى بهتر شدن صفحات اجتماعى باید سیاست هاى کلى یک روزنامه تغییر کند و این سیاست ها باید از طرف مدیر مسؤول به دیگر بخش ها ابلاغ شود.


انتقاد ها را قبول داریم
تقى دژاکام، روزنامه نگار با سابقه و دبیر اجتماعى روزنامه کیهان با اشاره به این مطلب که انتقادات وارد شده به روزنامه کیهان مورد قبول مسؤولان و کادر اجرایى این روزنامه است، مى گوید: هم اکنون با توجه به سیاست هاى روزنامه کیهان بخش اجتماعى این روزنامه نسبت به حوزه هاى سیاسى و اقتصادى بسیار ضعیف تر عمل مى کند که مسؤولان و سردبیران این روزنامه به دنبال ارائه راهکار هایى براى بهبود این وضعیت هستند.
این روزنامه نگار در ادامه با بیان این مطلب که ارائه نامطلوب اخبار حوادث در سال هاى اخیر ضربات جبران ناپذیرى بر پیکره صفحات اجتماعى وارد کرده است، اظهار داشت: موضوعاتى چون قتل، کشتار و حمله مسلحانه، صفحات اجتماعى را دچار مخاطب زدگى کرده است که در همین راستا با توجه به سیاست هاى روزنامه کیهان پرداختن به این نوع موضوعات در روزنامه ممنوع شده است.


مسؤولیت سنگین روزنامه نگاران
پرداختن به موضوعات اجتماعى همواره مورد توجه مردم یک جامعه است و به عقیده بسیارى از کارشناسان اجتماعى رسانه ها نقش بسزایى در انتقال دغدغه هاى اجتماعى و روزمره مردم به مسؤولان را دارند.
به همین سبب روزنامه نگارانى که در سرویس هاى اجتماعى به فعالیت مى پردازند در برابر مردم، مسؤولان و جامعه وظیفه سنگینى دارند، چرا که از یک طرف انتقال صحیح مطالب و موضوعات اجتماعى و از طرف دیگر پیگیرى دغدغه هاى مردم در قالب گزارشات روزمره مى تواند نقش بسزایى در کاهش مشکلات آحاد جامعه داشته باشد.