خبرنگار و گزارشگر اجتماعی

یادداشت ها ،گزارش ها ،عکس ها و مقالات درج شده در نشریات و خبرگزاری ها

در گفتگوی «مشرق» با نمایندگان مجلس مطرح شد
نویسنده : علی البرزی - ساعت ۱٢:۱٩ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٢٥ اردیبهشت ۱۳٩٠
 

پیام نور و رسالتی که به انحراف می رود

علی البرزی

 این روزها برگه های تبلیغاتیش همه جا پیدا می شود، ازمحیط های آموزشی گرفته تا اتوبوس های شهری، تبلیغات اینترنتی اش هم در بیشترسایت ها نمایان است، دانشگاهی که در دهه 60 با شعار« آموزش برای همه،همه وقت و همه جا»رسما فعالیت خود را آغاز کرد تا به امروز فراز و و فرودهای بسیاری را پشت سرگذاشته، این دانشگاه که به نام « پیام نور» شناخته می شود در سال های گذشته گسترش قابل توجهی در ابعاد مختلف داشته است.
پیام نور که درسال 67 اولین گروه دانشجویان خود را در5 رشته تحصیلی جذب می کند، در حال حاضر با مشکلات مختلفی در بحث آموزش ، جذب اساتید و مراکز آموزشی مواجه شده ، به صورتی که تغییر دو مدیر در مدت کوتاهی هم در رفع مشکلات این دانشگاه تاثیری نداشت.
مشکلات مربوط به دانشگاه پیام نور تنها به این موارد خلاصه نمی شود، بلکه پس از پذیرش و ورود به این دانشگاه، دانشجویان با مشکلات متعددی روبه رومی شوند ؛ مشکلاتی که حتی مدیران مراکز پیام نور به آن اذعان می کنند.
این در حالی است که با دستورالعمل دولت مبنی بر افزایش کمی تعداد دانشجویان در دانشگاه پیام نور، بدون توجه به زیرساخت های کیفی، مشکلات پیام نوری ها چند برابر شده است.
از سوی دیگر درگیر شدن این دانشگاه با مسائل حاشیه ای همچون پرونده مراکز غیرمجاز فراگیر پیام نور تا حد زیادی روند پیشرفت این دانشگاه را با مشکل روبرو کرده است.
برای واکاوی مشکلات دانشگاه پیام نوراز زمان تاسیس تا به امروز گفت و گویی با نورالدین حیدری و طیبه صفایی دو تن ازاعضاء کمیسیون آموزش مجلس انجام داده ایم:
.........................................................................................

*خانم صفایی! مدتی است که درباره ناکارآمدی دانشگاه پیام نور و مشکلات پیرامون این دانشگاه صحبت های مختلفی نقل محافل و رسانه های مختلف می شود، به نظر شما این دانشگاه در حال حاضر در چه وضعیت قراردارد؟

من برخلاف نظراتی که درباره این دانشگاه و مشکلاتش در رسانه های مختلف بیان می شود، دانشگاه پیام نوررا یک مرکز درحال پیشرفت و با افقی روشن می دانم.

*یعنی پیام نور را یک دانشگاه ایده آل برای کشور می دانید؟
نه! اما باید توجه داشت که این دانشگاه با توجه به رسالت خود که همان توسعه آموزش های غیر حضوری بود، تا به امروز توانسته نقش خود را به خوبی ایفا کند.

*پس چرا چندی پیش حسن زیاری رئیس این دانشگاه برای ارائه توضیحات به مجلس فراخوانده شد؟

پیام نور+دانشگاه+مشکلات

فراخواندن رئیس دانشگاه پیام نوربه دلایل مختلف صورت گرفت، در وهله اول به دلیل اینکه تعدادی از دروس پیام نور از شکل آموزش راه دور خارج شده بود و در برخی از مراکز بیشتر روزهای هفته به یک درس اختصاص یافته بود، و درحقیقت این دانشگاه در حال انحراف از رسالت اصلی خود که همان آموزش از راه دور و غیر حضوری است ، قرار داشت.
به همین دلیل نمایندگان کمیسیون آموزش در جلسه ای به آقای زیاری این موضوع را مورد بررسی قراردادند ، از سوی دیگر شیوه امتحانات متمرکز این دانشگاه هم دارای ایراداتی بود که در این جلسه مورد بررسی دقیق قرار گرفت.

* یعنی در یک جلسه سه ساعته کمیسیون آن هم با فراخواندن رئیس یکی از دانشگاه های کشور تنها این دو موضوع مطرح شده است؟
بله! مشکل خاصی درباره دانشگاه پیام نور وجود ندارد.

*اما شنیده ها از پایین بودن سطح تحصیلات اساتید این دانشگاه حکایت دارد، ظاهرا در جلسه نمایندگان با رئیس پیام نور هم این موضوع از موارد اختلافی نمایندگان با دکتر زیاری بوده است؟

البته نمایندگان کمیسیون آموزش معتقد هستند که سطح تحصیلات اساتید این دانشگاه باید ارتقاء کیفی پیدا کند، در حال حاضر تعداد مربیان در دانشگاه پیام نورتعدادشان از تعداد اساتید درسطح استاد یار کمتر است.
باید سطح علمی اساتید ارتقاء پیدا کند ، در جلسه نمایندگان هم مقرر ضد تا آقای زیاری برنامه ریزی های لازم را در این زمینه انجام دهند.
ما در کمیسیون آموزش همه موارد و راهکارها را بررسی کردیم و متوجه شدیم که در شرایط کنونی با توجه به استقبال خوبی که از این دانشگاه و دوره های مختلف آن صورت گرفته ارتقاء سطح تحصیلات اساتید این دانشگاه با توجه به آموزش ها ضروری و غیر قابل اجتناب است، اساتید این دانشگاه نباید درسطح مربی باقی بمانند.

*فکر می کنید ، دانشگاهی که اساتید آن به قول شما بیشتر در رده مربی قراردارند، مدرکش مورد قبول مجامع مختلف در داخل و خارج از کشور است ؟
این یک بحث جداگانه ای است، خواهش می کنم این دو را با هم ترکیب نکنید.

*اما خانم صفایی! یک نظام ایده آل آموزشی به شرایطی از قبیل آموزش، سطح تحصیلات اساتید و اعتبار مدرک اخذ شده بستگی دارد، چطور شما این موضوع را نادیده می گیرید؟
در حال حاضر مدرک دانشگاه پیام نوراز نظر اعتبار و پذیرش در کشورهیچ مشکلی ندارد، این را من نمی گویم بلکه تحقیقات اعضاء کمیسیون آموزش این موضوع را ثابت می کند که در داخل کشور هیچ تفاوتی میان مدرک دانشگاه پیام نوربا دانشگاه های دیگروجود ندارد.
وقتی یک مدرک دانشگاه آزاد آنقدردر کشورمعتبراست که برای همه جا می توان استفاده کرد، مدارک پیام نور که جا خود دارد و از اعتبار بالایی برخورداراست، حتی من در دوره فوق لیسانس که دردانشگاه الزهرا درس می خواندم یادم است که بیشترین قبولی از فارغ التحصیلان دانشگاه پیام نوربود و رتبه های اول آنها ازاین دانشگاه بودند و برای خیلی از دانشجویان الزهرا این موضوع جالب توجه بود.

*به نظر شما در حال حاضر مهمترین مشکل دانشگاه پیام نور چیست؟
در حال حاضرمهترین مشکل دانشگاه پیام نورفاصله گرفتن ازرسالت آموزشی است، پیام نور رسالتش به شکل ارائه آموزش ها و پذیرفتن دانشجو از طریق غیرحضوری است به این دلیل که یکسری ازمخاطبان با شرایط حضور امکان تحصیلات را ندارند تا بتوانند از طریق غیرحضوری اقدام کنند، لذا در گذشته هم به این شکل یود که روزهای حضور دانشجو تنها برای رفع اشکال بود، اما در حال حاضر با توجه به بازدید هایی که از چند واحد پیام نوردرکشور داشتیم، مشاهده کردیم که در برخی ازرشته ها روزهای حضوردانشجو بیش ازدوروز است، برهمین اساس این موضوع در جلسه کمیسیون آموزش با مدیران این دانشگاه به آنها ابلاغ شد.

*خانم صفایی! در حال حاضر دانشگاه پیام نور با یک آفت جدی و روبه رشدی به نام مراکز فراگیر مواجه شده است که طبق آمار رسمی نیروی انتظامی در سال گذشته 140 مرکز غیر مجاز پلمب شد، فکر می کنید، برای مهار این آسیب آموزشی در بدنه پیام نور چه باید کرد؟

داوطلبان ورود به دانشگاه در کشور با هر آگهی و اطلاع‌رسانی خاصی، مشتاق استفاده از فرصت‌های آموزشی هستند، اما متأسفانه بعضی مؤسسات دروغین از فرصت‌ها سوءاستفاده کرده و به نام دانشگاه پیام نور، مردم را فریب می‌دهند.
نمایندگان کمیسیون آموزش با مدیران دانشگاه پیام نوردر تماس بوده و از آنها خواهان موضعگیری جدی در برابر این سوء‌استفاده‌ها شده‌اند، در این زمینه تاکنون نظارت جدی که از یک کانال ویژه صورت گیرد، نداشته‌ایم و لذا این خلأ نظارتی دست سوء‌استفاده‌گران را باز گذاشته است تا جایی که حتی با استفاده از مراجع رسمی مانند باجه‌های مطبوعاتی اقدام به فروش دفترچه‌های ثبت‌نام می‌کنند.
از سوی دیگر هنوز مسئله فروش دفترچه‌های ثبت‌نامی تقلبی از سوی مسئولان جدی گرفته نشده است، وزارت علوم و سازمان سنجش باید مکانیزم‌هایی را طراحی کنند تا نظارت‌های دقیق‌تری بر این تخلفات از سوی مسئولان رده بالای نظارتی صورت گیرد، فقط انتشار تکذیبیه و اطلاعیه از سوی دانشگاه پیام نور برای برخورد با این تخلفات کافی نیست و مجلس دستگاه متولی را ملزم به پاسخگویی بیشتر خواهد کرد.

* آیا مجلس مصمم به تدوین قوانین ویژه به‌منظور جلوگیری از این تخلفات نیست؟
تاکنون کسی در این زمینه از ضعف قانون شکایت نکرده است و به نظر می‌رسد بیش از نبود قانون ضعف در اجرای قانون و نظارت‌ها صادق باشد. در هر صورت اگر از نظر قانونی خلأ هم باشد، می‌تواند به شکل طرح و لایحه از سوی دولت و مجلس به بحث گذاشته شود.

ادامه مطلب..


******************************************************************
علی احمدی به دنبال رقابت با دانشگاه آزاد بود

* آقای حیدری! بسیاری از کارشناسان معتقدند که دانشگاه پیام نور از فلسفه تشکیل خود فاصله زیادی گرفته است، آیا شما هم به عنوان یکی از اعضاء کمیسیون آموزش این موضوع را قبول دارید؟
بله! چنانچه فلسفله تشکیل و تاسیس این را مطالعه کنیم متوجه خواهیم شد که رویکرد فعلی چندان با فلسفه وجودی سنخیت و همراهی ندارد، به این معنا که وضعیت فعلی، پیام نوررا درحد مشخصات دانشگاهی که تعریف شده نیست و کارکرد سایردانشگاه ها راپیدا کرده است.

*یعنی از اصل آموزش های غیر حضوری فاصله گرفته ؟
این دانشگاه طبق اساسنامه خود باید آموزش مجازی و همان طور که ازاسمش پیداست آموزش ازراه دور را دنبال کند، درحال حاضر که به دنبال فراگیر شدن تحصیلات دانشگاهی در کشورهستیم ، باید به اقتضاء افراد و شرایط جامعه توجه کنیم.
باید افرادی که امکان حضور درکلاس های درس روزانه را ندارند بتوانند از این طریق به تحصیلات عالیه دست پیدا کنند که این موضوع در حال حاضر به صورت کامل اجرا نمی شود.

* به نظر شما چه مواردی باعث به وجود آمدن این مشکلات شده است؟
متاسفانه چند ایراد و مشکل اساسی در سال های گذشته به وجود آمده ، این دانشگاه به شدت ازفلسفه وجوی خود فاصله گرفته و اداره آن به صورتی شده است که با آن سیاست گذاری های اولیه تفاوت های زیادی دارد.
افزایش بی رویه درپذیرش دانشجو و توسعه مراکزی که نمی توان به آن مرکز دانشگاهی گفت از جمله مواردی است که در حال حاضر باعث به وجود آمدن مشکلات مختلف برای دانشگاه پیام نورشده است.

* در صحبت های خود به مراکزی که نمی توان به آن مرکز دانشگاهی گفت اشاره داشتید، چند سالی است که شاهد رشد و گسترش اینگونه از مراکز هستیم ، به نظر شما چرا دانشگاه های مختلف از جمله دانشگاه آزاد و پیام نور به سمت خرید و یا اجاره این مراکز رفته اند؟

مدیران گذشته دانشگاه پیام نور برای کاهش هزینه ها به این روش و خرید و اجازه مراکز کوک و آپارتمانی برای تحصیل دانشجویان روی آوردند، که این مراکز هم غالبا در طراز و شرایط یک دانشگاه و حتی یک مدرسه مطلوب هم نیستند و این یک نقطه ضعف اساسی دانشگاه پیام نوراست.
این موضوع و تحصیل همزمان دختر و پسر جوان در یک مرکز کوچک و آپارتمانی تاثیر بسیاری در افت تحصیلی دانشجوخواهد داشت، به نظرمی رسد در شرایط کنونی نیازمند یک تجدید نظر در فرایندهای مختلف دانشگاه پیام نورهستیم.

* آقای حیدری ! مدیران دانشگاه پیام نور برای توجیه مشکلات ، فعالیت این دانشگاه را در راستای عدالت آموزشی در کشور می دانند، آیا با توجه به مشکلات کنونی پیام نور می توان این موضوع را قبول داشت؟
نه! به هیچ وجه موضوعی که مطرح می کنند این است که فعالیت دانشگاه پیام نور به سمت عدالت آموزشی پیش می رود، ما هم منکر این اصل نیستیم، اما انتظار این است که شرایط اساسنامه پیام نوررا محور اصلی توسعه عدالت آموزشی قراردهیم و این اساسنامه به صورت کامل اجرا شود.
در حال حاضر پیام نور از نظر وضعیت هیات علمی و امکانات آموزشی در راستای تعریف یک دانشگاه معتبر قرار نمی گیرد.

* منظور شما از وضعیت هیات علمی ، مدارک پایین بسیاری از اساتید این دانشگاه است؟
بله!این واقعیتی است که وجود دارد گرچه مجلس با تذکرات خود مدیران این دانشگاه را متوجه این موضوع کرده اما درحال حاضرهم بسیاری از افراد دراین دانشگاه وجود دارند که شرایط اولیه تدریس را ندارند و تعداد اعضاء هیات علمی دانشگاه پیام نور هم به شدت کم است.

*این دانشگاه در دولت های نهم و دهم شاهد دو تغییر اساسی در مدیریت خود بود، علی احمدی و سید محمد حسینی هر کدام برای مدتی سکان هدایت این دانشگاه را در دست داشتند، به نظر شما مدیریت کدام یک از آنها برای رفع مشکلات پیام نور موثر بود؟
در زمان آقای علی احمدی شاهد گسترش بی رویه مراکز پیام نوردر کشور بودیم، در آن زمان تنها دانشجو پذیرفته شد بدون اینکه به شرایط بعدی توجه شود، نگاه مدیرتی آنها به این صورت بود که می خواستند با دانشگاه آزاد رقابت کنند و در نتیجه تا می توانستند مراکز را گسترش دادند و دانشجو گرفتند، که همین گسترش بی حد و مرز ضربات جبران ناپذیری برپیکره پیام نور وارد ساخت.
در زمان حسینی این موضوع تقریبا برطرف شد و پیام نور دانشجوی کمتری درزمان مدیریت آقای حسینی گرفت ، در مجموع اعتقاد دارم که هردوی این مدیران در سیاست های خود باید از گسترش بی حد و مرز مراکز خودداری و نسبت به جبران ضایعات به وجودآمده بیشترتلاش می کردند.
درحال حاضرهم به نظر می رسد که آقای زیاری ریاست کنونی این دانشگاه تعامل خوبی با نمایندگان مجلس دارد و قدم هایی را هم برای اصلاح نقاظ ضعف این دانشگاه برداشته که شرایط دانشگاه را به سمت شرایط اولیه برساند.